KRISTA ISUA HRIATNA ROPUI BIKZIA

(Bible : Philippi 3:4-11, II Petera 1:16-18.)

– Upa K. Lalnuntluanga, Serkawn

Tûn lai khawvêlah hian Kohhran nun ti dal leh tichhe thei thil a tam ve ta hle mai. Innghahna tlâk anga lang, tlâk si lo te, innghahna tling âwm tak tak khawvêl sânna leh ropuina (meterialism)-in min hual nasa ta hle mai. Chu mi hmunah tak chuan Kristian nun hi engnge a nih a, Kohhran hi eng ti tura awm nge a nih tih leh Krista hi ka tân engnge a nih tih hi kan chhût chian fo hi a pawimawh khawp mai. Chumi hre chiang tur chuan Isua Krista hriat chian hi a lo va pawimawh êm !

Petera khan Isua Krista hi a hrechiang hle a, a bulah a awm a, a hnênah a zir a, he khawvêla Isua Krista duhzâwng ti tûra Thlarau Thianghlima thuam chak a ni bawk a. A lehkha thawna kan chhiar ang khân – Lal Isua thiltihtheihna leh a lo kal lehna thu kan sawi hi mi fingten ngun taka an ngaihtuaha an phuah chhuah thu mai mai a ni hlei nêm, a ropuina hmutute kan ni a, a bula awm \hîn kan ni a, kan hrechiang a ni, tiin a sawi a.

Paula chuan Krista hriatna ropui bikzia avâng chuan he khawvêl thil hi chu engahmah ka ngai lo, Krista hmangaihna zau zia, sei zia, sân zia, thûk zia te leh a thiltihtheihna nasatzia te ka hmuh chian hnu hi zawngin khawvêla ropuina kan hmuh te hi chuan a khing pha lo êm mai, khaikhin chi pawh a ni lo, tiin a sawi bawk a.

Kan nun chhûngril berah hian Lal Isua hriatna tak – Isua Krista hriatna ropui bikzia tia Paula’n a sawi hi kum za lai kristian ni tawh ramah hi chuan a awm tûr a ni. Chu Lal Isua hriatna chu a famkim mai lova, ni tinin a \hanglian zêl a, chu hriatnain mihring chhûngril nun a luah tam apiangin khawvêl thil hian kan thinlungah hmun a chang lo tial tial dâwn a lo ni. Kan thinlunga khawvêl thil a len viau hi chuan keimahniah Lal Isuan hmun a chang lo duh khawp mai.

Tûn lai khawvêl nun kal mêkah hi chuan ringtute tâna tih ve loh tûr pawh hi a tlêm ta riau emaw ni chu aw tih theih tûr khawpin – a \ha alâwm, a pawi lo kan ti zo vek tawh mai a. Mahse Pathian duhzâwng leh duh loh zâwng hi chu chiang takin a thliar fel hmak hmak theih zêl chu a ni. Kan pawm zam leh zam lohva thuah a innghat viau a ni.

Khawvêl mite tiha mawi si, ringtu kan nih avânga va tih ve \ha si lo tam tak a awm ngei ang. A \ha leh \ha lo, dik leh dik lo hi kan chawhpawlh nasa lutuk tawh a. Kohhran pawh hian hlutna a nei ta lo em ni tih tûr khawpin kan awm mai dâwn alâwm. I harh ang u, I ngaihtuah nawn leh ang u. Krista Isua hriatna ropui bikzia avânga Missionary te thil chân nasatzia te hi ngaihtuah thar leh teh ang u. Chu chuan Krista hriatna ropui bikzia kawngah min hruai thei ang.

Sâp upa – Ani kha Mizorama a lo chhuah dâwnin Ph.D. lai a ni tawh. Ani ang mi thiam kha England-in a mamawh a ni tih pawh an hrilh a ni. Mahse Krista Isua hriatna ropui bikzia avângin khawvêla sânna leh ropuina chu hnâwlin hmun hrehawm leh kilkhâwr berah a lo kal a, Sêrkâwn tlângah ngei hian awmhmun a rawn khuar ta a ni. Lal Isua Kraws hnuaiah awmhmun a rem tawh avâng leh ro chan chhe thei lo, chuai thei lo chu a hmuh chian êm avângin hrehawm tinrêng tuarin a awm a ni. Mahse a Thlarau chu kraws hnuaiah chuan a hahchâwl a, khawvêl thil ro hlu leh hausakna te ai chuan Krista avânga hrehawm tuar a thlang a, a thlâna phûm atân Sêrkâwn lei \in khat a hâwn thla nghe nghe a nih kha. Sêrkâwn lei hian hlutna a nei lo, mahse Krista hriatna ropui bikzia avângin a tân chuan a hlu a ni. Kan Senior Pastor Rev. Dr.H.S.Luaia chuan heti hian a sawi \hîn a, ‘Ni khat chu tlai ni tlâk dâwnah Sâp Upa kha a Bangla-ah khan bianga mittui luang zawih zawihin Piano a lo tum a, chuta a hla sak chu “Lal Isua Kraws hnuaiah chuan awmhmun ka lo rem a” tih kha a ni a. Kraws chu a hahchawlhna Lungpui hlim nuam a ni a, a tâna vân leilâwn, Rochan chhe thei lo a dawnna kawng a ni tih a hre chiang a, khawvêl thilte chu ngainêpin Isua Krista hriatna ropui bik nun chu a nei tlat a ni. Mosia pawh khan Aiguptaa hausa leh ropui taka awm ai chuan Pathian mite nêna tihduhdah tuar kha a thlang a. Engkimtithei Pathian awmna lama \an kha a hlu a, a dik a ni tih a hria a, khawvêl thilte chu a kalsan a ni. Lalpa lama \an kan duh vek mahse, a hlutna tak hriat ve loh chuan awmzia a nei lovang. Chumi hlutna hre tur chuan Isua Krista hriatchian hi a ngai a ni.

Pu Buanga – Nupui neiin fa neih hmabâka an awm laiin Mizoramah an lo chhuah a \ûl ta si a. Kolkata-ah an awm laiin an nupain ngun takin an han ngaihtuah a, fa an neih chuan Mizoramah awmpui ngaihna a awm si lo, an ramah an chhûngte kuta dah mai tûra fa neih kha dikin an hre bawk si lo. Fa an neih chuan an rawngbâwlnain a \hatpui lovang tih an hre tlang vek bawk si. Tichuan Pathian hmaah tawngtaiin kumkhuaa fa nei lova rilru leh tihtak zeta Mizorama rawngbâwl tûrin thu tlûkna an siam fel ta a, an insiam tîr ta a ni. Krista Isua hriatna ropui bikzia avângin an fate an chân ta vek a ni. He thu hi an sawi duh hauh lo va, Pastor Zathanga’n a fa a sûn a, a \ap a \ap mai a, chutah chuan Pu Buanga’n a hnêm ta a. “Zathang nang zawng fa sûn tûr i nei a, i vânnei khawp mai, keini chu Mizoram kan lo chhuah hma khân kan fate zawng zawng hi Kolkata-ah kan sûn vek tawh asin” tiin a sawi a ni.

Pu Carter-a – Ani pawh lehkha thiam a ni a, 1922 khan London-ah B.Sc. Engineering a zir zo tawh a ni. America ramah Scientist ni tûrin kal a tum a, mahse Lalpan a Programme a thlâk sak ta a ni. Khawvêl ropuina leh sânna zawng zawng kalsanin Mizoramah a lo kal ta a ni. London khawpui nuam lutuk leh duh ang ang eia in thei kha Mizoram ngaw kâra khaw awm zeuh zeuh leh inkal pawhna awm mumal lo, natna hri chi hrang hrang awmna hmuna kal kha a namai lo hle ang. A \hiante leh sorkar mi pawimawhte pawhin kal lo turin an thlêm nasa a ni. “Nang ang mi thiam hi England pawhin a mamawh hle a ni” tiin kal lo tûrin an thlêm hial a ni, an ti. A nun pawh chân dâwn se pawi a ti lo, mahse engnge a hriat bîk ? Zirna (Education) bul min \an sakin finna min chhar chhuahtîr a, tûnah phei chuan Mizoram chu India ram pumpuiah pawh kan chhuanawm takzet a ni. Hêng zawng zawngte hi A mite kal tlanga Lalpa min pêk a ni.
Hêng zawng zawngte hian Kristaa ropuina awm chu an hre chiang hle mai ti rawh u. Paula’n duh ila hêng khawvêl thil mai maite chu chhuan tûr tam tak ka nei asin, a tih ang deuh khân anni pawh hian duh sela khawvêl thil chhuan tûr an nei a ni. Mahse Krista hriatna ropui bikzia avâng chuan chûng chu kalsanin Chatuan atâna rochan chhe thei lo petu hnung chu an zui ta zâwk a ni.

Mahse an nun hi a va ropui êm … Hneh theih loh nun, Lal Isua pêk kha an nei tlat a ni. Krista hriatna ropui tak avâng chuan mi \henkhatin an nulâtna an vui liam a, \henkhatin an tlangvâlna an vui liam a, khawvêl mawina ai chuan Isua mawina chu an thinlungah a lian zâwk a, Krista chu an hre chiang a ni. Khawvêla ro thil, sum leh pai kan ngaihtuah leh kan khawih peih tluk hian Lal Isua hi en peih ila kan va hre chiang dâwn êm. Khawvêl finna kan zir peih tlukin Lal Isua hi bêl chiang ila kan va hre chiang dâwn êm.